Vitez (grad)

Preuzeto iz Vikipedie

Vitez je grad i sedište istoimene opštine u Bosni i Hercegovini. U njemu je živelo 27.859 ljudi 1991. godine od čega 45.73% Hrvata, 41.37% Bošnjaka, 5.42% Srba, 4.91% Jugoslovena i 2.58% ostalih. Sam grad je brojao 5,502, stanovnika od čega 35% Hrvata, 33% Bošnjaka , 15% Jugoslovena, 13% Srba, i 4% ostalih. Nalazi se u sradnjobosanskom katonu.

Opština Vitez je prostor koji se proteže u geografskom središtu Bosne i Hercegovine. Vitez je sešten u centralnom delu doline rijeke Lašve, koja se proteže od jugoistočnih padina planine Vlašić do Busovače. Ova se dolina formirala na 390-480 m nadmorske visine. Lašvansko polje dugo je oko 17 km, a širina mu je različita i iznosi prosečno 3 km. Vitez je udaljen od Sarajeva 70 km, a od Zenice 12 km. Najniže naseljeno mjesto, i to uže gradsko područje, nalazi se na nadmorskoj visini od 415 metara, a najviše viteško naselje, selo Zaselje, nalazi se na 700 metara nadmorske visine.

Klima je izrazito kontinentalna. Temperatura se zimi spušta i do -28 stepeni Celzijevih, a leti dostiže i do +36 stepeni Celzijevih.

 

Ekonomija

Nakon Drugog svjetskog rata i uspostave nove vlasti na području opštine deluju preduzeća drvne industrije, industrije građevinskog materijala i šumarstva, dok veliki deo stanovništva živi od poljoprivrede, odnosno stočarstva. Fabrika drveta u Vitezu je dugo vremena radila u sastavu državnih železnica. Od 1952. godine poslovala je kao samostalna privredna organizacija. Obuhvata postrojenja za impregnaciju drveta kapaciteta oko 36.000 m³ i pilanu kapaciteta do 50.000 m³ drveta godišnje. Razvoj Viteza u periodu socijalističke Jugoslavije vezan je za hemijsku industriju. Naime, 3. jula 1950. godine, rešenjem predsednika Vlade FNRJ osnovano je u Vitezu preduzeće "202", koje je kasnije dobilo naziv Preduzeće hemijske industrije „Slobodan Princip Seljo“ (po narodnom heroju Slobodanu principu Selji). U pogonima ovoga poduzeća proizvode se namenski proizvodi, raketni baruti, flegmatizatori, antifriz, zatim privredni eksplozivi i štapin, a formira se i treća proizvodna jedinica ("Sintevit") čiji su proizvodni programi PVC-granulati, izrada ambalaže i ostalih proizvoda od visokotlačnog polietilena, ploča od termoplasta i sl. Ovo poduzeće danas jedinstveno i pod nazivom Poslovni sistem "VITEZIT".

 

Stanovništvo

Po posljednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, opština Vitez imala je 27.859 stanovnika, raspoređenih u 34 naselja.

Nacionalni sastav:

• Hrvati - 12.675 (45,49)
• Muslimani - 11.514 (41,32)
• Srbi - 1.501 (5,38)
• Jugosloveni - 1.377 (4,94)
• ostali - 792 (2,87)

Nacionalni sastav 1971. godine, bio je sljedeći:

ukupno: 20.628

• Hrvati - 10.196 (49,42)
• Muslimani - 8.527 (41,33)
• Srbi - 1.502 (7,28)
• Jugosloveni - 178 (0,86)
• ostali - 225 (1,11)

 

Naseljena mjesta

Ahmići, Bila, Brdo, Bukve, Divjak, Donja Večeriska, Dubravica, Gačice, Gornja Večeriska, Jardol, Kratine, Krčevine, Krtine, Krušćica, Lupac, Ljubić, Mali Mošunj, Nadioci, Pirići, Počulica, Preočica, Prnjavor, Putkovići, Rijeka, Sadovače, Sivrino Selo, Šantići, Tolovići, Veliki Mošunj, Vitez, Vraniska, Vrhovine, Zabilje i Zaselje.